دربارهء سيره نگارى ميان شيعه ، مىتوان در تفاوت دو نگرش شيعى و سنى اين مسأله را مطرح كرد كه شيعه با ديد مقدسانه ترى به زندگى رسول خدا - صلى الله عليه واله - نگريسته و اساس را عصمت آن حضرت قرار مىدهد . گفتنى است كه در تاريخنويسى سنى ، گرچه حالت اعجاب نسبت به زندگى آن حضرت كاملا مطرح است ، اما به عصمت آن هم در همهء ابعادش توجه نمىشود . نمونهء آن تأليف كتابى با عنوان زلّة الانبياء توسط ابوالفضل مشّاط بود « 1 » كه در برابر كتاب تنزيه الانبياء سيد مرتضى نوشته شده است . « 2 » برابرى اين دو انديشه را مؤلف شيعهء كتاب معتقد الاماميه در قرن هفتم هجرى گزارش كرده است . « 3 » حتى در قرن سوم عالم سنى ديگرى كتابى با نام معاصى الانبياء نوشت كه البته مورد انكار متكلم سمرقندى مشهور يعنى ابومنصور ماتريدى قرار گرفت . « 4 » تا آنجا به سيرهء نبوى مربوط مىشود ، بايد گفت تعليم مغازى در دستور كار امامان بوده است . مهمترين شاهد سخن امام سجاد - عليه السلام - است كه فرمود : كنّا نعّلم مغازى رسول الله كما نعلم السورة من القرآن « 5 » در ميان اخبار امام باقر و امام صادق - عليهما السلام - نيز اخبار سيره فراوان بوده و بسيارى از از آنها در مآخذ مكتوب آمده است . به عنوان نمونه ، ابن اسحاق اخبارى چندى از امام باقر - عليه السلام - در سيرهء خود نقل كرده است . برخى از اين نمونه‌ها در طبقات ابن سعد نيز ديده مىشود . در ميان آثار شيعى ، قريب يك چهارم تفسير على بن ابراهيم قمى در اخبار مربوط به سيره و تاريخ انبياست . در اين كتاب كه سر جمع تدوين نهايى آن از چند اثر انجام شده ، از آثار مكتوبى استفاده شده كه در قرن سوم و چهارم در دسترس بوده است . به عنوان مثال ، در تفسير على بن ابراهيم قمى از كتاب المبعث و المغازى ابان بن عثمان استفاده شده است . تفسير قمى از جمله آثارى است كه بخش سيره آن تقريبا به‌طور انحصارى از اخبار امام باقر و امام صادق عليهما السلام است . يكى دليل آن داخل شدن تفسير ابى الجارود در آن است كه تمامى اخبار آن از امام باقر - عليه السلام - بوده و به تناسب شأن نزول آيات ، مطالبى از سيره در آن آمده است . اخبار ابوالجارود از ساير قسمتها متمايز مىباشد . تمامى اخبار اين كتاب را علامهء مجلسى در مجلدات تاريخ نبينا در بحار آورده است . نمونهء ديگر كتاب مبعث النبى و اخباره - صلى الله عليه واله - از عبد الله بن ميمون القداح

--> ( 1 ) . كتاب نقض ، ص 244 ( 2 ) . كتاب نقض ، ص 11 ( 3 ) . معتقد الامامية ، ص 47 ( چاپ دانش پژوه ، تهران ، 1339 ) ( 4 ) . نك : ادبيات فارسى استورى ، ص 725 ( 5 ) . الجامع لاخلاق الراوى ، ج 2 ، ص 288 ؛ البداية والنهاية ، ج 3 ، ص 242 ؛ سبل الهدى والرشاد ، ج 4 ، ص 20